Puls Historii

Portal historii
gospodarczej Polski

w schowku Tylko dla zalogowanych czytelników
zaloguj się
lub zarejestruj
dodaj do schowka

Vanderbilt - miliony z logistyki

KUP LICENCJĘ
Marcin Dobrowolski
Pin It email print

Na transporcie i logistyce zarobić można olbrzymie pieniądze. Składnikami sukcesu są: odpowiednie pole działania, sprzyjająca koniunktura, odwaga i inteligencja. Wszystkie te elementy posiadał Cornelius Vanderbilt, protoplasta słynnej rodziny amerykańskich przedsiębiorców.

Cornelius urodził się w w maju 1794 r. w biednej rodzinie niderlandzkich imigrantów z miejscowości Bilt. Oznaczające pochodzenie 'van der' stało się w Ameryce częścią nazwiska zasymilowanej familii. 

Ze względu na trudności ekonomiczne Vanderbilt zakończył edukację w wieku zaledwie 11 lat i nigdy jej nie dokończył, powtarzał zresztą: "Gdybym pobierał naukę w szkole to nie miałbym czasu żeby nauczyć się czegokolwiek innego". Już w młodym wieku rozpoczął pracę w firmach przepraw promowych rodzinnego miasta, zajmował się tam transportem towarów między Staten Island a Manhattanem. Już po pięciu latach, jako szesnastoletni młodzieniec założył własną firmę przewozową skutecznie konkurującą z doświadczonymi armatorami.

Początek XIX wieku to lata wojny Stanów Zjednoczonych z Wielką Brytanią, konfliktu będącego pokłosiem niedawnego wybicia się na niepodległość zrewoltowanych kolonii oraz wsparcia, jakiego udzieliły one rewolucyjnej Francji, a później Napoleonowi. W 1812 r. Vanderbilt wygrał przetarg na zaopatrywanie fortów rozmieszczonych wokół Nowego Jorku. Spisał się znakomicie wykorzystując do tego celu szybkie żaglowce-szkunery, które zwinnie unikały ognia angielskich dział. Choć były mniej ładowne od dotychczas wykorzystywanych, to małe straty jakie ponosiły zapewniały lepsze zaopatrzenie w broń, żywność i amunicję. 

W kolejnych latach zwrócił uwagę na mające olbrzymie znaczenie w amerykańskim handlu połączenie promowe pomiędzy Nowym Brunszwikiem a Manhattanem. Kilka lat wcześniej (przed 1818 r.) zostało ono zmonopolizowane przez przedsiębiorców i innowatorów maszyny parowej Roberta Fultona i Roberta Livingstona. Narzucili oni bardzo wysokie stawki za przewóz towarów między Filadelfią a Nowym Jorkiem. Inteligencja Vanderbilta - umiejętne zarządzanie łańcuchami dostaw oraz chęć zajęcia miejsca dotychczasowych liderów skłoniła go do narzucenia bardzo niskiej marży. Konkurenci oskarżyli go o stosowanie nieuczciwych cen w celu biznesowego zniszczenia rywali, sprawa trafiła nawet przed Sąd Najwyższy. Jednak w trakcie procesu Cornelius wykazał, że na usłudze wciąż zarabia, dlatego pozew został oddalony. 

W 1840 r. Vanderbilt miał już 100 statków, które zapewniały transport towarów i ludzi po rzece Hudson. Uważany był wtedy za największego pracodawcę w Stanach Zjednoczonych.

Kiedy w drugiej połowie lat 40. w Kalifornii wybuchła gorączka złota jednym z najpoważniejszych problemów była komunikacja między dwoma wybrzeżami USA zapewniana dotychczas przez karawany osadników. Były one narażone na ataki Indian i przestępczych grup a także musiały zmagać się z trudną przeprawą przez wysokie góry. Na transkontynentalną trasę kolejową trzeba było czekać jeszcze dwadzieścia lat. Vanderbilt stworzył wtedy połączenie intermodalne, które umożliwiało podróż zarówno ludzi, jak i cennego kruszcu. Statki ze Wschodniego Wybrzeża płynęły do Nikaragui, a następnie z zachodniego brzegu tego kraju do Kalifornii. Ze wschodu na zachód ciągnęły tysiące poszukiwaczy złota, z zachodu na wschód transportowany był zaś cenny kruszec.

Cornelius Vanderbilt bardzo wcześnie zaangażował się w rozwój kolei widząc w niej, i słusznie, potencjalne źródło bajecznych przychodów. Jego zaangażowanie doprowadziło nawet do tego, że w 1833 r. stał się jedną z ofiar poszkodowanych w pierwszym wypadku kolejowym w USA. W konsekwencji wykolejenia wagonu doznał złamania żebra i przebicia płuca które przypłacił kilkumiesięczną hospitalizacją. Być może to traumatyczne doświadczenie ograniczyło początkowo jego inwestycje w transport kolejowy, choć dla nas i tak mogą się one wydawać imponujące: od 1844 r. obsługiwał bowiem jedno z najważniejszych połączeń USA, między Bostonem a Nowym Jorkiem. 

Vanderbilt miał niezwykłą intuicję. Potrafił wyczuć ten odpowiedni moment, w którym należy zainwestować, ale mimo sentymentów nie miał też oporów przed wycofaniem kapitału w momencie, w którym uznał, że inwestycja staje się nieopłacalna. Właśnie dlatego w latach 60. rozpoczął stopniowe wyprzedawanie biznesu promowego i rozwój odnogi kolejowej.

Pierwszą (i tak naprawdę jedyną) wielką porażkę poniósł Vanderbilt w 1873 r., kiedy wybudował linię do Chicago i starał się przejąć kontrolę nad spółką zarządzającą koleją Erie Railroads należącą do Jaya Goulda. Na próbie tej Cornelius stracił 7 milionów dolarów. 

Vanderbilt już za życia zdobył sobie opinię człowieka skąpego i wyjątkowo bezwzględnego. Jednemu ze swoich dawnych wspólników napisał: "Chciałeś mnie oszukać. Nie pozwę cię, proces jest zbyt wolny, ale zrujnuję cię." Był też niezwykle głębokim narcyzem, mawiał podobno, że kobiety kupują akcje, ponieważ jego podobizna znajduje się na papierach wartościowych. Był dwukrotnie żonaty, za każdym razem z bliskimi kuzynkami. W swoim testamencie wydziedziczył niemal wszystkich synów, 95% majątku przekazując równie bezwzględnemu co on synowi Williamowi, resztę rozdysponowując między córki. 

Zmarł 4 stycznia 1877 r. 

W dniu jego śmierci zawaliła się należąca do niego hala terminalu kolejowego w Nowym Jorku. 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu izamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Regulaminie Korzystania z Serwisu. Zapoznaj się z regulaminem.

Teksty Polskiej Agencji Prasowej

Komentarze

Czytaj także

Polska sztuka podbije Kijów 26 września 2016 r. w Muzeum Narodowym im. Tarasa Szewczenki w Kijowie zostanie otwarta wystawa „Poszukując wolności. Prezentacja polskiego malarstwa współczesnego na Ukrainie” prezentująca dzieła najważniejszych polskich malarzy drugiej połowy XIX i początku XX wieku.

Trucizna z trupa. Afera Frankensteinu [18+] Historia wielkiej afery, jaka wydarzyła się w Ząbkowicach Śląskich w 1606 r. obrosła wielokrotnie reinterpretowaną legendą. Jednak nawet przy krytycznej ocenie materiałów źródłowych historycy przyznają, że we Frankensteinie miała miejsce makabryczna zbrodnia.

"Porządek panuje w Warszawie" Gdy po upadku powstania listopadowego w 1831 r. stolica Polski była pacyfikowana przez armię rosyjską, obojętne dwory europejskie przyjmowały tę informację jako wieść pozbawioną znaczenia. Symbolem ich postawy jest wypowiedź francuskiego ministra spraw zagranicznych, która wywołała gwałtowne protesty niższych warstw społeczeństwa.

Ustawy Norymberskie Najpierw przeszły przez Reichstag, a następnie tego samego dnia zostały ogłoszone podczas Reichparteitagu w Norymberdze. W ich następstwie Żydzi, Cyganie oraz czarnoskórzy zostali w Niemczech pozbawieni obywatelstwa i w konsekwencji wyjęci spod prawa.

Stefan Starzyński - prezydent z legendy [WIDEO] Nieśmiertelna legenda prezydenta Starzyńskiego narodziła się w czasie oblężenia Warszawy w 1939 r. Jednak rządził on już długo wcześniej realnie zmieniając oblicze stolicy Polski. Jakim był zarządcą, ale przede wszystkim - jakim był człowiekiem? O tym opowiada Grzegorz Piątek, autor książki "Sanator - kariera Stefana Starzyńskiego".

Kukułka ucieka z PRL Ucieczka Eugeniusza Pieniążka na pokładzie pierwszego prywatnego samolotu w komunistycznej Polsce to jedna z najbardziej romantycznych tego typu eskapad w szarej historii PRL. Dokładnie 13 września 1971 r., lecąc na wysokości 20 metrów Kukułka z pasażerem opuściła kraj.

Co musisz wiedzieć o Odsieczy Wiedeńskiej? Wielka wiktoria oręża polskiego i geniuszu strategicznego Jana Sobieskiego zapisała się historii jako moment przesilenia potęgi tureckiej. Odepchnięci od Wiednia Osmanowie przeszli do defensywy i już nigdy nie podnieśli się po tej porażce. Co musimy wiedzieć o bitwie, wokół której narosło wiele mitów?

Prawdopodobnie najpiękniejsza panorama Krakowa (1618) Trudno wyobrazić sobie piękniejszą panoramę historyczną królewskiego Krakowa. Ręcznie kolorowany miedzioryt na dwóch arkuszach o łącznej długości 111 cm przechowywany jest w Bibliotece Narodowej. Dzięki cyfrowej bibliotece Polona każdy z nas może podziwiać to dzieło na ekranie komputera. Najlepiej robić to z poniższym opisem.

Pierwszy hymn Polski Utwór, który śmiało możemy nazwać pierwszym polskim hymnem napisany został już w XIII wieku i to po łacinie. Język nie powinien zresztą dziwić biorąc pod uwagę, że pieśń skomponowano specjalnie na uroczystości kanonizacyjne biskupa męczennika Stanisława ze Szczepanowa.

Niemcy u wrót Warszawy (1939) Późnym popołudniem 8 września 1939 r. pierwsze czołgi niemieckie wjechały na opustoszałe ulice Woli i Ochoty. Rozpoczęła się obrona Warszawy, w której Wojsko Polskie i mieszkańcy przez dwadzieścia dni odpierali lądowe i powietrzne ataki wroga.

Reprywatyzacja - okiem właściciela Jak na zamieszanie z warszawską reprywatyzacją patrzą ci, których w 1945 r. prezydent Bierut pozbawił własności? Jak oceniają składane przez ratusz kompromisowe propozycje? O tym opowiada Michał Sobański, ekspert w zakresie reprywatyzacji.

Kalendarium

1931-09-21 Anglia porzuca złoto

1606-09-20 Trucizna z trupa. Afera Frankensteinu [18+]

1939-09-17 "Sowiety wkroczyły!"

Oni wybrali Polskę

Anglicy z Marek pod Warszawą
Podróżujący szosą radzymińską mijają na wyjeździe z Warszawy…

Milijony z musztardy
Przedsiębiorcze kobiety często zmuszone są ratować swych…

Lukrowany biznes A.Blikle
Trudno w to uwierzyć, ale kiedyś szwajcarscy rzemieślnicy…

więcej

Redakcja poleca

Prawdopodobnie najpiękniejsza panorama Krakowa (1618)
Trudno wyobrazić sobie piękniejszą panoramę historyczną…

"Czerwona zaraza" - wiersz do Armii Czerwonej
Twórczość Józefa Szczepańskiego jest zapisem szlaku bojowego…

Żołnierze Wyklęci? Także przez Kościół...
Z rzadka bywają nazywani Żołnierzami Podziemia…

"Hitler mnie nie znieważył. To Roosevelt mnie znieważył!" - historia olimpijskiego kłamstwa
Wielu z nas słyszało opowieść o tym, jakoby nazistowski…

Hiszpańskie Olé! to wezwanie Allaha
Przez blisko osiem stuleci władzę nad półwyspem iberyjskim…

Świat usłyszy krzyk ofiar terroru
Po latach obietnic i skromnych ich realizacji, powstaje…

Niezwykły rękopis Baczyńskiego!
Małżeństwo Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Barbary…

Zobacz lądowanie na Księżycu! [WIDEO]
21 lipca 1969 roku pierwszy człowiek, a dokładnie Neil…

Dwa miecze - co usłyszeli rycerze przed bitwą #GrunwaldLIVE
Bitwa pod Grunwaldem miała miejsce we wspomnienie Rozesłania…

Tajemnica Obławy Augustowskiej
To największa niewyjaśniona zbrodnia popełniona na Polakach…