Puls Historii

Portal historii
gospodarczej Polski

w schowku Tylko dla zalogowanych czytelników
zaloguj się
lub zarejestruj
dodaj do schowka

BBC o odbudowie Warszawy

KUP LICENCJĘ
Marcin Dobrowolski
Pin It email print

W Muzeum Powstania Warszawskiego, odbyła się 27. stycznia premiera filmu dokumentalnego „Warszawa – zmartwychwstałe miasto” połączona ze spotkaniem z autorem filmu – Danem Cruickshankiem. Po raz pierwszy telewizja BBC postanowiła kompleksowo opowiedzieć historię zniszczenia, ale przede wszystkim odbudowy naszej stolicy.

Dan Cruickshank to brytyjski historyk sztuki i architektury, autor licznych książek poświęconych architekturze oraz gospodarz programów BBC, dla której od lat przygotowuje cykle dokumentalne na temat zabytków i światowych cudów architektury. Jego najnowszym dziełem jest film dokumentalny „Warszawa – zmartwychwstałe miasto”, opowiadający o wskrzeszeniu naszej stolicy z wojennych ruin dzięki imponującej walce Polaków o swoją tożsamość. Film jest zarówno niezwykle osobistą i wzruszającą podróżą autora po Warszawie jego dzieciństwa, jak i po współczesnej europejskiej stolicy. 

Warszawa stanowi niezwykłą historię sama w sobie. Budowana przez wieki i przez wiele pokoleń, przetrwała liczne zawiłości historii. Praktycznie zrównana z ziemią podczas II Wojny Światowej, zwłaszcza po Powstaniu Warszawskim, a jednak odbudowana. To miasto zmartwychwstałe, które jest przykładem determinacji mieszkańców i całego narodu w zachowaniu swojej tożsamości kulturowej i historycznej.

„Dla mnie, Warszawa jest miastem niezwykłym. Mieszkałem tu w dzieciństwie przez prawie trzy lata i byłem naocznym świadkiem jej powrotu do życia. Ta właśnie historia, wskrzeszenie miasta, unikalna jakość rekonstrukcji Starego Miasta oraz heroiczna postawa i postanowienie warszawiaków, że to Polacy, a nie agresor, będą mieli ostatnie słowo, było inspiracją do zrobienia filmowego dokumentu. Przykład Warszawy jest moim zdaniem bardzo aktualny, ponieważ żyjemy w czasach, w których historia, piękno, pamięć, muzea, architektura i tożsamość są zagrożone przez różnego rodzaju wrogie ataki.” – powiedział na spotkaniu z dziennikarzami Dan Cruickshank.  

Podczas II Wojny Światowej Warszawa miała być usunięta z mapy, a po Powstaniu Warszawskim w 1944 roku – praktycznie zrównana z ziemią. „Trwająca pięć lat okupacja doprowadziła do zburzenia niemal połowy zabudowy Warszawy. Po upadku Powstania, Niemcy wyburzyli kolejne 30 procent przedwojennej substancji miejskiej. Ogrom zniszczeń najlepiej widać w wyprodukowanym przez Muzeum Powstania Warszawskiego filmie pod wymownym tytułem „Miasto Ruin” – animacji 3D przedstawiającej przelot samolotu Liberator nad zniszczoną Warszawą wiosną 1945 roku.” - komentował Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

Już w styczniu 1945 roku, miasto zaczęło jednak ożywać – ludzie wracali i rozpoczynali nowe życie na gruzach. Wkrótce też zapadła decyzja o utrzymaniu stołeczności Warszawy, następnie o odbudowie miasta i rekonstrukcji kulturalnego „klejnotu” - Starego Miasta. Rynek, Barbakan, kościoły oraz kamienice a także zabudowania wzdłuż Nowego Światu zostały zrekonstruowane w sposób twórczy i z unikalną precyzją zarazem.

W tym właśnie okresie, w latach 50. XX wieku, Dan Cruickshank mieszkał z rodzicami w kamienicy przy ul. Świętojańskiej na warszawskiej Starówce. Jego ojciec był brytyjskim korespondentem prasowym. Zdewastowane w trakcie wojny miasto i niestrudzeni w odbudowie Warszawy mieszkańcy, pozostawili w pamięci chłopca niezatarty ślad. Wrócił do Warszawy po 60-ciu latach, by opowiedzieć światu niezwykłą historię odbudowy i rekonstrukcji miasta, które zostało skazane na zagładę przez hitlerowskie Niemcy i miało przestać istnieć. 

„Przyjechałem z rodzicami do Warszawy po zakończeniu pierwszego etapu rekonstrukcji Starego Miasta. Miałem wówczas 8 lat i byłem zafascynowany tym, co się wokół działo. Czułem smutek i cierpienie unoszące się nad miastem. Doświadczałem odradzania się tego miejsca i czułem też energię bijącą od ludzi, którzy po prostu wypełniali swoją misję. Wydaje mi się, że również rozumiałem gniew ludzi – miasto zrujnowane podczas walk o wyzwolenie spod władzy jednego okupanta, po tak wielu cierpieniach, znalazło się pod kolejną okupacją reżimu, który ogłosił kryminalistami bohaterów AK, ludzi walczących i poświęcających życie za wolność.” - wspomina Dan Cruickshank.”To były wielkie emocje. Nadal je pamiętam, nawet coraz silniej. Mieszkałem w mieście bohaterów. I to właśnie wtedy zakochałem się w architekturze Starówki, patrzyłem i rysowałem.”

W dokumencie „Warszawa – zmartwychwstałe miasto” Dan Cruickshank wyrusza śladem wspomnień i odwiedza dawne mieszkanie, pokazuje swoje chłopięce rysunki kamienic widzianych przez okno.  Z uznaniem oprowadza po pieczołowicie zrekonstruowanej Starówce, Zamku Królewskim i Królewskich Łazienkach, zwracając uwagę na najdrobniejsze odtworzone detale architektoniczne. Na podstawie archiwalnych dokumentów objaśnia historię i sposób odbudowy staromiejskiego kompleksu, pokazując zmiany, jakie zaszły w warszawskiej zabudowie i architekturze.

„Są miasta, które zostały zniszczone w porównywalnym stopniu i następnie odbudowane, ale, według mojej wiedzy, Warszawa jest przykładem największej w skali, najbardziej ambitnej i skutecznej rekonstrukcji zabytkowego centrum miasta. Podczas spaceru czułem, że jest to Stare Miasto, a nie rekonstrukcja. Warszawa jest też fascynującym przykładem konieczności pogodzenia autentycznego odtworzenia utraconych budynków i królewskiego miasta z wymaganiami nowoczesnego miejskiego życia w socjalistycznym społeczeństwie.” – powiedział  Cruickshank.

W Polsce telewizyjna premiera filmu „Warszawa – zmartwychwstałe miasto” odbędzie się w niedzielę, 21 lutego o godz. 20:00 na kanale BBC Earth.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu izamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Regulaminie Korzystania z Serwisu. Zapoznaj się z regulaminem.

Teksty Polskiej Agencji Prasowej

Komentarze

Czytaj także

Ukryć skarby przed Niemcami! Historia determinacji i odwagi polskich muzealników we wrześniu 1939 roku to gotowy scenariusz serialu sensacyjnego. Nie bez przesady można powiedzieć, że bez ich uporu i sprytu w gorących dniach inwazji niemieckiej, dziś na Wawelu oglądać moglibyśmy jedynie gołe ściany.

Podatki polskie tak szalone, że słynne w całej Europie Nasi przodkowie, oraz inni mieszkańcy ziem władanych przez pierwszą historyczną dynastię nad Wisłą, nie wypełniali rocznych zeznań podatkowych PIT, ale znakomicie wiedzieli kiedy, komu, ile i jak zapłacić odpowiednich danin. Jak to wszystko funkcjonowało?

Stany Zjednoczone Polski Wielkim szczęściem naszej ojczyzny byli patrioci, którzy na początku XX wieku, a szczególnie podczas Wielkiej Wojny, lobbowali w najważniejszych stolicach świata za odrodzeniem Polski. Jednym z najbardziej zasłużonych był Ignacy Jan Paderewski, który korzystając z osobistych kontaktów "urabiał" amerykańskiego prezydenta.

Najstarsze firmy w Polsce Myśląc o najstarszych firmach w Polsce kojarzymy kopalnie w Wieliczce i Bochni, ale nie są to jedyne przykłady przedsiębiorstw o długiej tradycji. Te najstarsze i nieco młodsze, ale wciąż ponad stuletnie, bada dr Tomasz Olejniczak z Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.

Pierwszy polski nalot na Niemcy Rozpoczęte w ostatnich dniach 1918 r. Powstanie Wielkopolskie bardzo szybko zepchnęło Niemców do defensywy. Insurgenci rozbrajali kolejne forty, zdobywali magazyny broni i zmuszali wroga do ucieczki. Wykorzystali też nowy sposób walki - naloty bombowe.

Czym była pańszczyzna? Według prawa międzynarodowego, a dokładnie Konwencji Genewskiej z 1956 roku, pańszczyzna jest praktyką zbliżoną do niewolnictwa. Jest to stan, w którym dzierżawca zmuszony jest do zamieszkania na terenie należącym do innej osoby i wykonuje na jej rzecz pewne usługi. Nie jest przy tym ważne, czy otrzymuje za to wynagrodzenie czy też nie. Istotne jest zaś to, że dzierżawca nie może samodzielnie zmienić swego stanu.

Sylwester z kochanką na Maderze Położona na Oceanie Atlantyckim portugalska Madera kilkakrotnie splotła swe dzieje z polskimi politykami. Według popularnej przed wiekami legendy, miał tam dożyć swych dni Władysław Warneńczyk cudem ocalały spod tureckiego miecza po przegranej bitwie. Jednak najlepiej udokumentowanym pobytem były zimowe wakacje marszałka Piłsudskiego, który wypoczywał tam ze swym lekarzem i... młodą kochanka.

Koniec świata w Nowy Rok Millenium Bug czy Lewiatan w podziemiach Watykanu - wejście w nowe Millenium sprzyja katastroficznym przepowiedniom. Strach przed końcem świata był powszechny w historii ludzkości, nikt jednak nie odpowiedział na pytanie dlaczego Opatrzność miałaby stosować ludzki kalendarz.

Szampan, który zabijał Wznosząc toast kieliszkiem złotego trunku poprzecinanego pęcherzykami powietrza pamiętajmy o tych, dzięki którym możemy "pić gwiazdy". Benedyktyński mnich z Szampanii i angielski przyrodnik w tym samym czasie dokonali odkryć, dzięki którym wino jest tak dobre, a wypełnione nim butelki nie stanowią śmiercionośnej bomby zegarowej.

Formalny koniec PRL W czasach przełomu 1989/1990 wszystkie elementy funkcjonowania państwa wymagały przebudowy. Nie był to najlepszy czas na pisanie nowej konstytucji, dlatego zdecydowano się po prostu znowelizować tą, którą niespełna 40 lat wcześniej nadał Polakom Józef Stalin.

Zlikwidowano jedną z najstarszych bibliotek w Polsce! Od początku 2017 r. przestanie funkcjonować jedna z najważniejszych nstytucji kultury na Mazowszu, siódma najstarsza biblioteka w Polsce. Towarzystwo Naukowe Płockie straciło źródła finansowania, przez co prawie pół miliona pozycji przestanie być udostępnianych czytelnikom.

Kalendarium

1961-01-16 Ukryć skarby przed Niemcami!

1883-01-12 Filantropka Tekla Rapacka

1917-01-11 Stany Zjednoczone Polski

Oni wybrali Polskę

Anglicy z Marek pod Warszawą
Podróżujący szosą radzymińską mijają na wyjeździe z Warszawy…

Milijony z musztardy
Przedsiębiorcze kobiety często zmuszone są ratować swych…

Lukrowany biznes A.Blikle
Trudno w to uwierzyć, ale kiedyś szwajcarscy rzemieślnicy…

więcej

Redakcja poleca

Hera, koka, grzybki, trawa - używki żołnierzy na przestrzeni wieków
Grzybki na odwagę, morfina do rany, papierosy w przerwie…

Czy Terakotową Armię wyrzeźbili Chińczykom Grecy?
Muzeum Pierwszego Chińskiego Cesarza nawiązało współpracę z…

Kto kogo nauczył jeść widelcem?
"Great minds think alike" mówi stare przysłowie i należy je…

Prawdopodobnie najpiękniejsza panorama Krakowa (1618)
Trudno wyobrazić sobie piękniejszą panoramę historyczną…

"Czerwona zaraza" - wiersz do Armii Czerwonej
Twórczość Józefa Szczepańskiego jest zapisem szlaku bojowego…

Żołnierze Wyklęci? Także przez Kościół...
Z rzadka bywają nazywani Żołnierzami Podziemia…

"Hitler mnie nie znieważył. To Roosevelt mnie znieważył!" - historia olimpijskiego kłamstwa
Wielu z nas słyszało opowieść o tym, jakoby nazistowski…

Hiszpańskie Olé! to wezwanie Allaha
Przez blisko osiem stuleci władzę nad półwyspem iberyjskim…

Świat usłyszy krzyk ofiar terroru
Po latach obietnic i skromnych ich realizacji, powstaje…

Niezwykły rękopis Baczyńskiego!
Małżeństwo Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Barbary…