Puls Historii

Portal historii
gospodarczej Polski

w schowku Tylko dla zalogowanych czytelników
zaloguj się
lub zarejestruj
dodaj do schowka

Kto kogo nauczył jeść widelcem?

KUP LICENCJĘ
Marcin Dobrowolski
Pin It email print

"Great minds think alike" mówi stare przysłowie i należy je odnosić do wszystkich zdobyczy cywilizacyjnych osiąganych przy podobnych potrzebach w zbliżonych warunkach zewnętrznych. Nie inaczej jest ze sztućcami, bo każdy czymś jeść musi. Ale zacznijmy od samego początku.

W biblijnej pierwszej księdze Samuela czytamy: "zjawił się sługa kapłana z trójzębnymi widełkami w ręku". Również w Odysei znajdziemy opis podobnego przedmiotu - a więc małych wideł - służących do odkrajania fragmentów większej porcji potrawy. Widelców używali również Egipcjanie - co wiemy z zawartości ich grobowców - ale tylko jako narzędzie pomocnicze w procesie dzielenia. Znajdujemy je także w grobach Wikingów, którym zapewne były pomocne w przytrzymywaniu krojonych pieczeni zdobytej zwierzyny.

Etykieta spożywania posiłków jest zmienna, wykuwała się przez stulecia a i dziś ulega modyfikacjom. Widelec w dzisiejszym tego narzędzia rozumieniu, upowszechnił się dopiero w XIX wieku wraz z masową produkcją sztućców. Wcześniej były one wyróżnikiem klas wyższych. Tym rzadszym, im do odleglejszych czasów sięgamy. Nie jest jednak prawdą, że widelec pojawił się nad Sekwaną dopiero po ucieczce z Krakowa Henryka Walezego. Jeść sztućcami nauczyła go matka, Katarzyna Medycejska, która z Włoch do Francji przywiozła m.in. zwyczaj udawania się na ucztę z własnym zestawem bogato zdobionych narzędzi trzymanych w specjalnym, kunsztownym pudełeczku. Ale i ona nie była pionierką. Już w XIV wieku jeden z władców Francji chwalił się kolekcją dwunastu egzemplarzy tego narzędzia. 

Sztućce były wyróżnikiem władzy i bogactwa, dlatego ich powszechne stosowanie w bogatych domach Bizancjum musiało kłuć w oczy uboższych europejskich kupców czy krzyżowców, którzy zdobywali stolicę wschodniego cesarstwa. Zwyczaj z łatwością przejęli Wenecjanie, którzy zresztą wywieźli z Bizancjum olbrzymią ilość skarbów, którymi udekorowali swoje miasto. To właśnie stolica kupieckiej Republiki była miastem, gdzie w powszechnie bogatych domach jedzono sztućcami.

Być może stąd właśnie pochodzi krzywdząca dla Francuzów legenda o nieznajomości widelców. Henryk Walezy bowiem, uciekając z Krakowa, zatrzymał się na dłużej w Wenecji. Znając jego zamiłowanie do przepychu mógł zachwycić się wykwintnie zdobionymi narzędziami i sprowadzić je do swej nowej stolicy. Dla której jednak, nie były one niczym nowym.

Co ciekawe, zwyczaj jedzenia z użyciem widelca był przez wieki zwalczany przez Kościół, zarówno wyznania rzymskiego, jak i protestanckiego. Przyrząd ten uważano za wynalazek niezgodny z naturą, tłumaczono, że Bóg dał pięć palców po to, aby posługiwać się nimi przy jedzeniu. Narzędzia pomocnicze miały być wyrazem zniewieściałości i obrazą Stwórcy.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu izamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Regulaminie Korzystania z Serwisu. Zapoznaj się z regulaminem.

Teksty Polskiej Agencji Prasowej

Komentarze

Czytaj także

Ukryć skarby przed Niemcami! Historia determinacji i odwagi polskich muzealników we wrześniu 1939 roku to gotowy scenariusz serialu sensacyjnego. Nie bez przesady można powiedzieć, że bez ich uporu i sprytu w gorących dniach inwazji niemieckiej, dziś na Wawelu oglądać moglibyśmy jedynie gołe ściany.

Majątek Zuckerberga wzrósł o 5 mld USD Początek roku była bardzo udany dla założyciela Facebooka. W pierwszych dwóch tygodniach 2017 r. majątek Marka Zuckerberga wzrósł o około 5 mld USD, najmocniej spośród innych bogaczy, których monitoruje Forbes.

Oslo tymczasowo zakazuje jazdy dieslami Od wtorku auta z silnikami diesla mają zakaz jazdy po ulicach Oslo. Władze stolicy Norwegii tłumaczą to wysokim poziomem zanieczyszczenia powietrza.

Wlaściciel Ray-Banów połączy się z Essilorem Luxottica, największy na świecie producent okularów zgodził się na połączenie z jednym z rywali w swoim segmencie rynku, firmą Esillor, donosi serwis BBC. Wartość połączonych spółek szacowana jest na 46 mld EUR.

Bateria była przyczyną problemu Galaxy Note 7 To baterie są głównym winowajcą problemów z samozapłonem modelu smartfona Samsung Galaxy Note 7, twierdzą źródła agencji Reuters związane z dochodzeniem jakie prowadzi południowokoreański koncern w związku z przypadkami samozniszczenia urządzenia.

Owsiak: to, że gramy po raz 25., to rekord To, że gramy po raz 25., to rekord - ocenił szef WOŚP Jerzy Owsiak podczas wieczornej konferencji prasowej, podsumowującej 25. Finał, podczas którego zebrano ponad 62,4 mln zł. Ostateczna kwota będzie znana na początku marca. W tym roku zbierano pieniądze na sprzęt medyczny dla dzieci i seniorów.

Austriackie miasto szuka pustelnika Austriackie Saalfelden poszukuje kogoś, kto będzie mieszkał w znajdującej się niedaleko tej miejscowości pustelni. Nie oferuje żadnego wynagrodzenia.

Polacy kupowali dwa mustangi dziennie Kultowy amerykański samochód sportowy jest coraz popularniejszy w naszym kraju. Polacy kupują mustangi na firmę.

Szef Amazon kupił największy dom w Waszyngtonie Jeff Bezos, założyciel i szef Amazon.com kupił największy dom w Waszyngtonie, donoszą media powołując się na nieoficjalne źródła.

Nissan przetestuje autonomiczne auta w Londynie Japoński producent samochodów poinformował, że przeprowadzi swoje pierwsze europejskie testy autonomicznych aut na ulicach Londynu.

Najszybszy i najmocniejszy bentley w historii Brytyjski producent luksusowych samochodów zaprezentował najmocniejszy model produkcyjny w historii firmy.

Kalendarium

1961-01-16 Ukryć skarby przed Niemcami!

1883-01-12 Filantropka Tekla Rapacka

1917-01-11 Stany Zjednoczone Polski

Oni wybrali Polskę

Anglicy z Marek pod Warszawą
Podróżujący szosą radzymińską mijają na wyjeździe z Warszawy…

Milijony z musztardy
Przedsiębiorcze kobiety często zmuszone są ratować swych…

Lukrowany biznes A.Blikle
Trudno w to uwierzyć, ale kiedyś szwajcarscy rzemieślnicy…

więcej

Redakcja poleca

Hera, koka, grzybki, trawa - używki żołnierzy na przestrzeni wieków
Grzybki na odwagę, morfina do rany, papierosy w przerwie…

Czy Terakotową Armię wyrzeźbili Chińczykom Grecy?
Muzeum Pierwszego Chińskiego Cesarza nawiązało współpracę z…

Kto kogo nauczył jeść widelcem?
"Great minds think alike" mówi stare przysłowie i należy je…

Prawdopodobnie najpiękniejsza panorama Krakowa (1618)
Trudno wyobrazić sobie piękniejszą panoramę historyczną…

"Czerwona zaraza" - wiersz do Armii Czerwonej
Twórczość Józefa Szczepańskiego jest zapisem szlaku bojowego…

Żołnierze Wyklęci? Także przez Kościół...
Z rzadka bywają nazywani Żołnierzami Podziemia…

"Hitler mnie nie znieważył. To Roosevelt mnie znieważył!" - historia olimpijskiego kłamstwa
Wielu z nas słyszało opowieść o tym, jakoby nazistowski…

Hiszpańskie Olé! to wezwanie Allaha
Przez blisko osiem stuleci władzę nad półwyspem iberyjskim…

Świat usłyszy krzyk ofiar terroru
Po latach obietnic i skromnych ich realizacji, powstaje…

Niezwykły rękopis Baczyńskiego!
Małżeństwo Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Barbary…