Puls Historii

Portal historii
gospodarczej Polski

w schowku Tylko dla zalogowanych czytelników
zaloguj się
lub zarejestruj
dodaj do schowka

Hera, koka, grzybki, trawa - używki żołnierzy na przestrzeni wieków

KUP LICENCJĘ
Marcin Dobrowolski
Pin It email print

Grzybki na odwagę, morfina do rany, papierosy w przerwie między seriami z karabinu. Historia ludzkich konfliktów to również historia używek i ludzkich uzależnień. A także gigantycznych pieniędzy zarabianych na sprzedaży narkotyków armiom.

Opium i wino w starożytnej Grecji

W homeryckiej "Odesei" Helena Trojańska napoiła zmęczonych żołnierzy napojem nepenthe, którego skutkiem było zapomnienie wszelkich trosk. Nie znamy składu magicznego płynu, ale według historyków (m.in. Shane Blackman) mogła być to mieszanina opium (pochodnej mleczka makowego) z winem. Raczej nie stosowano go przed bitwą, ze względu spowalniające działanie narkotyku. Na pewno jednak przydawał się po batalii, kiedy wyczerpani wojownicy musieli uporać się ze traumą dokonanej rzezi.

Grzybki Wikingów

Nie tylko skandynawscy wojownicy dodawali sobie kurażu grzybami halucynogennymi, ale z pewnością najbardziej znani są legendarni berserkerzy. Według podań nordyckich byli oni pozbawieni wszelkiego lęku, stosowali samookaleczenia i często walczyli bez zbroi lub w skórach zwierząt, aby wzbudzić we wrogach strach i zwiększyć swoją wściekłość. Badacze źródła bitewnego szału doszukują się w spożywaniu przez żołnierzy wywaru z muchomora czerwonego. Nie byli zresztą w tej praktyce osamotnieni - grzyb ten stosowany był do wprowadzenia w stan transu przez Indian w Ameryce Północnej i plemiona syberyjskie.

Wojna opiumowa

Do światowej polityki opium powróciło spektakularnie w XIX wieku, stając się przyczyną dwóch wojen prowadzonych na Dalekim Wschodzie. Głównym producentem narkotyku była Wielka Brytania, a odbiorcami uzależnieni Chińczycy. Problem społeczny stawał się narodową katastrofą, dlatego w 1839 r. cesarz Daoguang polecił zniszczyć zapasy narkotyku i zablokować angielskie faktorie. Magazyny niszczono aż 22 dni, co pokazuje jak wielkie ilości towaru przygotowane były przez Brytyjczyków. Sytuacja ta stanowiła casus belli dla Londynu, który rozpoczął dwuletnią wojnę, w którą zaangażowano 19 tysięcy żołnierzy. Nie są znane siły chińskie uczestniczące w konflikcie, ale wiadomo, że straty armii cesarskiej wyniosły ok 20 tysięcy zabitych. Interwenci stracili zaledwie 69 żołnierzy. Tak olbrzymia dysproporcja zdaniem historyków wynikała z zaawansowanej narkomanii wśród Chińczyków (aż 90% żołnierzy było uzależnionych), którzy nie byli w stanie obronić swego kraju. Zwycięscy Brytyjczycy wymusili na pokonanych upokarzający traktat nankiński, który m.in. przekazywał Londynowi Hong-Kong.

Amerykanie morfiniści

Odkryta w 1831 r. morfina znalazła masowe zastosowanie w czasie amerykańskiej wojny secesyjnej (1861-1865). Biały proszek rozprowadzany był wśród żołnierzy, który w czasie boju wsypywali go bezpośrednio do otwartych ran. Jednak to szpitale polowe doprowadziły do narkomanii. Morfina była w nich stosowana powszechnie, nie tylko do uśmierzenia bólu, ale również w trakcie rekonwalescencji czy po prostu na poprawę humoru. Doprowadziło to do wielkiej tragedii - aż 400 tysięcy weteranów tej wojny opuściło szpitale będąc uzależnionymi od narkotyku.

TGC i grzybki - broń Zulusów

Angielskie imperium kolonialne wymagało wciąż nowych nabytków i w postępowaniu swym działało bezwzględnie. Po podbiciu Republiki Południowoafrykańskiej przyszedł czas na niepodległe państwo Zulusów, które nie miało szans w starciu z karną i doświadczoną armią brytyjską. Interwencja żołnierzy królowej Wiktorii w 1879 r. wydawała się błahostką, jednak Anglicy zaskoczeni byli niezwykłą bitnością i siłą Zulusów. O ich wytrzymałości może świadczyć fakt, że zuluska armia zdołała pokonać ponad 80 km w pięć dni, podczas gdy Brytyjczykom przebycie 16 km zajęło aż dziesięć dni. Również w czasie bitew szał miejscowych wojowników przekraczał wcześniejsze doświadczenia interwentów. Jednym z tłumaczeń tego fenomenu jest stosowany przez szamanów narkotyk z lokalnej rośliny o bardzo wysokiej zawartości THC (występującego również w marihuanie) z dodatkiem grzybów halucynogennych. Nawet tak piorunująca mieszanka nie przyniosła Zulusom ostatecznego zwycięstwa - ulegli Brytyjczykom już po kilku miesiącach.

Papierosy w I wojnie światowej

Konieczność uporania się z armią narkomanów po wojnie secesyjnej był cennym doświadczeniem rządu USA, dlatego w czasie I wojny światowej dostęp do twardych narkotyków został ograniczony nawet w szpitalach. Rannych nie pytano o zdanie. Czasy Wielkiej Wojny - jak ją wtedy nazywano - były jednak latami, kiedy po raz pierwszy żołnierze zaczęli otrzymywać przydziały papierosów. W ten sposób, a także z racji oficjalnie wprowadzonej w armiach prohibicji, nikotyna stała się jedyną legalną używką. Skutkiem tego koncerny tytoniowe otrzymały w 1918 r. miliony klientów, a lekarze zaczęli zmieniać zdanie na temat szkodliwości palenia papierosów. 

Nazistowska metaamfetamina

Ideę ograniczania możliwości uzależnienia żołnierzy od twardych narkotyków wyrzucono do kosza podczas II wojny światowej. Jednym z podstawowych zadań używek było utrzymywanie walczących na nogach przez wiele godzin, do czego stosowano głównie amfetaminę. Była ona rozprowadzana oficjalnie wśród żołnierzy brytyjskich, amerykańskich, niemieckich i japońskich. Co ciekawe, choć III Rzesza oficjalnie walczyła z narkomanią, to żołnierze Wehrmachtu otrzymywali dawki wspomnianej amfetaminy, jak również morfiny, kokainy a nawet metaamfetaminy.

Trawka w Wietnamie

Używanie środków psychoaktywnych podczas wojny wietnamskiej było tak rozpowszechnione, że zyskała ona miano wojny farmakologicznej. Wśród wielu narkotyków szczególnie popularna była marihuana ze względu na niską cenę, wysoką dostępność i stosunkowo umiarkowane działanie niepożądane. Rozpowszechnienie "palenia trawki" wśród żołnierzy stało się dla dowódców tak dużym problemem, że od 1968 r. wprowadzono drastyczne kary dla użytkowników i handlarzy konopiami. Niestety, działanie to przyniosło odwrotny efekt od zamierzonego. 

Wejście heroiny

W ciągu 20 lat trwania wojny wietnamskiej aż 20% amerykańskich weteranów uzależniło się od heroiny. Narkotyk ten był powszechnie, choć nielegalnie, stosowany wśród żołnierzy chcących uśmierzyć nim ból i zagłuszyć sumienie. Wielu z tych, którzy powrócili do ojczyzny w latach 70. poradziło sobie z nałogiem, ale dla znacznej większości stal się on ciężarem do końca życia.

Naćpane dzieci z karabinami

Faszerowanie żołnierzy narkotykami to powszechność każdej współczesnej wojny, ale wyjątkowo przerażające oblicze przybrało w Sierra Leone. Podczas trwającej tam w latach 1991-2000 wojny domowej masowo porywano dzieci czyniąc z nich bezwzględnych żołnierzy. W tym celu uzależniali ich od mieszanki amfetaminy i kokainy wsypywanych do otwartych ran zadanych dzieciom. Naćpane maluchy poddawano następnie intensywnemu szkoleniu o cechach prania mózgu. Tak przygotowani nieletni żołnierze stawali się bezwzględnymi mordercami pozbawionymi wyrzutów sumienia.

Weź pigułkę, żołnierzu

Według badań przeprowadzonych w US Army, w czasie wojny w Iraku dwukrotnie wzrósł wśród amerykańskich żołnierzy procent osób uzależnionych od używek. W znakomitej większości byli to jednak lekomani, którym dość lekką ręka przepisywano znaczne ilości środków przeciwbólowych i antydepresantów. Prawdziwym hitem okazał się natomiast lek Artane, stosowany w leczeniu choroby Parkinsona stosującym go zdrowym osobom podnosił odwagę, a nawet przyczyniał się do brawury.

Grzyby, kokaina, alkohol, nikotyna - nie ma chyba używek, których nie stosowaliby dowódcy dla zwiększenia odwagi swoich żołnierzy. Oprócz szybkiego efektu, okupionego najczęściej śmiercią wielu walczących, działanie takie przyczyniało się do wieloletnich problemów społecznych, uzależnień, z którymi chorzy musieli mierzyć się do końca życia.

Przy pisaniu artykułu korzystałem z opracownia Jennifer Wirth dla portalu AllDay.com

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu izamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Regulaminie Korzystania z Serwisu. Zapoznaj się z regulaminem.

Teksty Polskiej Agencji Prasowej

1 Komentarze

we3wy 2016-10-21

Proszę nie zapominać o walecznych Gallach. Asterix i Obelix :)

Czytaj także

Ukryć skarby przed Niemcami! Historia determinacji i odwagi polskich muzealników we wrześniu 1939 roku to gotowy scenariusz serialu sensacyjnego. Nie bez przesady można powiedzieć, że bez ich uporu i sprytu w gorących dniach inwazji niemieckiej, dziś na Wawelu oglądać moglibyśmy jedynie gołe ściany.

Podatki polskie tak szalone, że słynne w całej Europie Nasi przodkowie, oraz inni mieszkańcy ziem władanych przez pierwszą historyczną dynastię nad Wisłą, nie wypełniali rocznych zeznań podatkowych PIT, ale znakomicie wiedzieli kiedy, komu, ile i jak zapłacić odpowiednich danin. Jak to wszystko funkcjonowało?

Stany Zjednoczone Polski Wielkim szczęściem naszej ojczyzny byli patrioci, którzy na początku XX wieku, a szczególnie podczas Wielkiej Wojny, lobbowali w najważniejszych stolicach świata za odrodzeniem Polski. Jednym z najbardziej zasłużonych był Ignacy Jan Paderewski, który korzystając z osobistych kontaktów "urabiał" amerykańskiego prezydenta.

Najstarsze firmy w Polsce Myśląc o najstarszych firmach w Polsce kojarzymy kopalnie w Wieliczce i Bochni, ale nie są to jedyne przykłady przedsiębiorstw o długiej tradycji. Te najstarsze i nieco młodsze, ale wciąż ponad stuletnie, bada dr Tomasz Olejniczak z Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.

Pierwszy polski nalot na Niemcy Rozpoczęte w ostatnich dniach 1918 r. Powstanie Wielkopolskie bardzo szybko zepchnęło Niemców do defensywy. Insurgenci rozbrajali kolejne forty, zdobywali magazyny broni i zmuszali wroga do ucieczki. Wykorzystali też nowy sposób walki - naloty bombowe.

Czym była pańszczyzna? Według prawa międzynarodowego, a dokładnie Konwencji Genewskiej z 1956 roku, pańszczyzna jest praktyką zbliżoną do niewolnictwa. Jest to stan, w którym dzierżawca zmuszony jest do zamieszkania na terenie należącym do innej osoby i wykonuje na jej rzecz pewne usługi. Nie jest przy tym ważne, czy otrzymuje za to wynagrodzenie czy też nie. Istotne jest zaś to, że dzierżawca nie może samodzielnie zmienić swego stanu.

Sylwester z kochanką na Maderze Położona na Oceanie Atlantyckim portugalska Madera kilkakrotnie splotła swe dzieje z polskimi politykami. Według popularnej przed wiekami legendy, miał tam dożyć swych dni Władysław Warneńczyk cudem ocalały spod tureckiego miecza po przegranej bitwie. Jednak najlepiej udokumentowanym pobytem były zimowe wakacje marszałka Piłsudskiego, który wypoczywał tam ze swym lekarzem i... młodą kochanka.

Koniec świata w Nowy Rok Millenium Bug czy Lewiatan w podziemiach Watykanu - wejście w nowe Millenium sprzyja katastroficznym przepowiedniom. Strach przed końcem świata był powszechny w historii ludzkości, nikt jednak nie odpowiedział na pytanie dlaczego Opatrzność miałaby stosować ludzki kalendarz.

Szampan, który zabijał Wznosząc toast kieliszkiem złotego trunku poprzecinanego pęcherzykami powietrza pamiętajmy o tych, dzięki którym możemy "pić gwiazdy". Benedyktyński mnich z Szampanii i angielski przyrodnik w tym samym czasie dokonali odkryć, dzięki którym wino jest tak dobre, a wypełnione nim butelki nie stanowią śmiercionośnej bomby zegarowej.

Formalny koniec PRL W czasach przełomu 1989/1990 wszystkie elementy funkcjonowania państwa wymagały przebudowy. Nie był to najlepszy czas na pisanie nowej konstytucji, dlatego zdecydowano się po prostu znowelizować tą, którą niespełna 40 lat wcześniej nadał Polakom Józef Stalin.

Zlikwidowano jedną z najstarszych bibliotek w Polsce! Od początku 2017 r. przestanie funkcjonować jedna z najważniejszych nstytucji kultury na Mazowszu, siódma najstarsza biblioteka w Polsce. Towarzystwo Naukowe Płockie straciło źródła finansowania, przez co prawie pół miliona pozycji przestanie być udostępnianych czytelnikom.

Kalendarium

1961-01-16 Ukryć skarby przed Niemcami!

1883-01-12 Filantropka Tekla Rapacka

1917-01-11 Stany Zjednoczone Polski

Oni wybrali Polskę

Anglicy z Marek pod Warszawą
Podróżujący szosą radzymińską mijają na wyjeździe z Warszawy…

Milijony z musztardy
Przedsiębiorcze kobiety często zmuszone są ratować swych…

Lukrowany biznes A.Blikle
Trudno w to uwierzyć, ale kiedyś szwajcarscy rzemieślnicy…

więcej

Redakcja poleca

Hera, koka, grzybki, trawa - używki żołnierzy na przestrzeni wieków
Grzybki na odwagę, morfina do rany, papierosy w przerwie…

Czy Terakotową Armię wyrzeźbili Chińczykom Grecy?
Muzeum Pierwszego Chińskiego Cesarza nawiązało współpracę z…

Kto kogo nauczył jeść widelcem?
"Great minds think alike" mówi stare przysłowie i należy je…

Prawdopodobnie najpiękniejsza panorama Krakowa (1618)
Trudno wyobrazić sobie piękniejszą panoramę historyczną…

"Czerwona zaraza" - wiersz do Armii Czerwonej
Twórczość Józefa Szczepańskiego jest zapisem szlaku bojowego…

Żołnierze Wyklęci? Także przez Kościół...
Z rzadka bywają nazywani Żołnierzami Podziemia…

"Hitler mnie nie znieważył. To Roosevelt mnie znieważył!" - historia olimpijskiego kłamstwa
Wielu z nas słyszało opowieść o tym, jakoby nazistowski…

Hiszpańskie Olé! to wezwanie Allaha
Przez blisko osiem stuleci władzę nad półwyspem iberyjskim…

Świat usłyszy krzyk ofiar terroru
Po latach obietnic i skromnych ich realizacji, powstaje…

Niezwykły rękopis Baczyńskiego!
Małżeństwo Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Barbary…